Bartek: Bartek Śliwa, podcast Euvic Talks. Dziś, jak zawsze, porozmawiamy sobie na styku biznesu i technologii, a na tapetę weźmiemy chmurę, a w zasadzie nasz gość weźmie, czyli Krzysztof Wilczyński. Krzysztof, powiedz o sobie kilka słów, co cię łączy z biznesem i jak ta chmura wzięła się w twoim życiu.

Krzysztof: Wiesz co, jedno i drugie. To znaczy i jest modny, i nie przez wszystkich stosowany, natomiast rynek,specyfika rynku, dynamika wymaga od wielu organizacjach tego, żeby jednak rozważać wejście do chmury. Gdzie jest dzisiaj adopcja chmury? Uważam, że jest na dość dobrym poziomie, natomiast nie na takim poziomie, który moglibyśmy sobie wyobrażać. Bo te, nazwijmy to, sprinty w IT, w technologii są dosyć krótkie, wiemy jak wyglądał cykl na przykład rozwoju procesora, i to jednak były dosyć szybkie i krótkie cykle. Tutaj jak popatrzymy sobie na chmurę, to teoretycznie cały czas dosyć duży hype, dosyć dużo się o niej mówi, wszyscy chcą tam być, a potem przychodzimy np. do instytucji,która teoretycznie powinna być mocno zaawansowana, do instytucji, która kreuje się na nowoczesny bank, i nagle się okazuje, że adopcja chmury tam jest, można powiedzieć, zerowa, bo sprowadza się tylko i wyłącznie na przykład do platformy Microsoft 365, czyli jakby Modern Workplace jest OK, ale w obszarze tych systemów czysto biznesowych i tego, jak dostarczamy na przykład aplikację swoim użytkownikom z perspektywy tego dostawcy usługi, wszystko jest serwowane z On-Prem Data Center. I ewentualnie jakieś poszczególne małe punktowe elementy są serwowane z platform chmury publicznej. Natomiast najczęściej te najmniej znaczące, najczęściej te, które rzucają najmniej kłód pod nogi w postaci np. wymogów na zgodność regulacyjną czy na zasady cyberbezpieczeństwa, które w sumie rzeczy powinny być cały czas na jednakowo mocnym poziomie, ale z jakiegoś powodu często nie są. Więc myślę, że jeżeli chodzi o samą adopcję chmury, to tutaj jest jeszcze bardzo dużo do zrobienia i wszystko jest przed nami.

Natomiast tak jak mówiłem, rynek to weryfikuje. Myślę, że też trochę tak uogólniając, świat to reguluje. To znaczy to, co się dzieje z efektem cieplarnianym i tak dalej, bo trzymanie serwerów on-prem w data centrach, które niekoniecznie są dobrze zutylizowane i efektywne energetycznie, powoduje, że z jednej strony należy się zastanowić nad tym, jak pożytkuję swoje pieniądze i jak je wydatkuję na infrastrukturę, którą mam, a z drugiej strony jak wyglądam np. w kontekście zasad ESG, czyli raportowania swojej efektywności energetycznej, albo kiedy dojdę do poziomu carbon neutral. I to jest cała masa różnych ważnych aspektów, na które np. potencjalni inwestorzy będą zwracać uwagę i coraz częściej zwracają uwagę, biorąc np. pod uwagę wskaźniki ESG.

Bartek: OK. Kilka wątków poruszyłeś. Zastanawiam się, od którego chciałbym zacząć. Może jeszcze wracając do samej adopcji chmury: top 3 aspektów, których klienci boją się przy adopcji chmury, które moglibyśmy tu i teraz obalić?

Krzysztof: Znaczy, wszyscy mówią, że chmura jest droga. Tak, i to słyszymy bardzo często. Też jako Grupa Euvic mamy można powiedzieć na co dzień styczność z bardzo szeroką bazą klientów, z którymi rozmawiamy i których odpytujemy. I też te dane sobie kolekcjonujemy, więc jakby z naszych estymacji wynika, że to jest jeden z takich głównych podnoszonych argumentów przeciw. Natomiast, czy rzeczywiście ta chmura jest droga, jeżeli policzymy sobie wszystkie koszty, policzymy sobie kwestie, jak efektywnie z tej chmury skorzystać, zastanowimy się nad tym, jakie rzeczywiście systemy powinny w ramach chmury obliczeniowej wylądować, jakie może niekoniecznie, albo jak podejść do swojego stosu technologicznego, jak go przemodelować, żeby on był bardziej adekwatny do chmury, to nagle może się okazać, że po pierwsze sam koszt per se jest wcale nie taki duży. Po drugie, ta cała elastyczność związana z żonglowaniem kosztem,z absorpcją ewentualnych spiętrzeń, które czasami nam się zdarzają (to najczęściej wynika ze specyfiki biznesu),przeważają też te czynniki kosztu i powodują, że dzięki temu na przykład, absorbując spiętrzenia, jesteśmy w stanie po prostu zarobić więcej pieniędzy dzięki technologii.

Więc ten koszt jest takim elementem, z którym można bardzo dużo polemizować. Natomiast jest jeden bardzo istotny element z perspektywy kosztu – to znaczy tutaj nie ma rzeczy za darmo. Jeżeli powołamy sobie zasoby chmurowe, to za nie płacimy po prostu. Nie ma sytuacji, w której trzymam pod biurkiem serwer, który jest bez supportu, który jest na starym oprogramowaniu, niewspieranym, który jest niezałatany, jeżeli chodzi o podatności na przykład bezpieczeństwa.No i tutaj trzeba to odpowiednio oczywiście zważyć, natomiast nie ma tutaj rzeczy za darmo. Jeżeli coś powołamy do życia, to za to płacimy po prostu. I to myślę, że to jest często też taki element, który powoduje, że niejako uogólniamy,mówimy: chmura jest droga, a może to jest po prostu element posprzątania swojej infrastruktury i wtedy rzeczywiście, jak te koszty się zbierają w całość, to może trzeba zrobić krok wstecz i wykonać pewną optymalizację. No to jest, myślę, że to jest taki największy mit… może mit.

Wspomniałeś o regulacjach też. I pamiętam, że bardzo często, kiedy klientom oferowaliśmy chmurę, powoływali się na jakieś ograniczenia typu, że serwer musi stać w Polsce albo musi stać w Europie. Może to moglibyśmy…

Bartek: Tak, to jest na pewno drugi bardzo ważny aspekt, gdzie mówimy szczególnie na rynkach regulowanych, jeżeli to są organizacje, które w Polsce podpadają na przykład pod KNF, pod rekomendacje chmurowe, pod rekomendacje D czy komunikat chmurowy.

Krzysztof: No to tutaj rzeczywiście jest dużo niebezpieczeństw. Trzeba poświęcić trochę czasu, żeby te rekomendacje i regulacje zrozumieć. Trzeba odpowiednio zaplanować infrastrukturę i podejście do tego, jak ją zbudujemy. Natomiast trzeba też zaznaczyć, że dostawcy platform chmurowych wykonali bardzo dużą pracę w kierunku tego, żeby tę zgodność zapewnić, można powiedzieć niejako z pudełka. I oczywiście oni nie zrobią wszystkiego za nas, to znaczy nie kupimy sobie chmury z założenia zgodnej z wymaganiami KNF-u, ale mamy wszystkie narzędzia do tego, żeby doprowadzić do tej zgodności. Mamy szereg wytycznych budowanych przez dostawców platform chmurowych, które można powiedzieć niejako prowadzą nas za rękę w tej drodze do chmury.

Myślę, że to bardziej należy rozpatrywać w kategorii takiego strachu, który nie do końca się materializuje na koniec dnia.Więc regulacje to jest na pewno wyzwanie, na pewno trzeba wziąć to pod uwagę, natomiast jest szereg narzędzi, którymi można się posłużyć do tego, żeby zbudować chmurę w sposób całkowicie zgodny z wymaganiami regulatora, jeżeli to jest rynek regulowany, czy z wymaganiami jakimiś ogólnymi, bo też tutaj należy wspomnieć o np. wymaganiach ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa czy NIS-ie drugim, który właśnie wchodzi i teraz jest na ustach wszystkich.Także to jest też na pewno duży element.

Dużo też naszych klientów często podnosi element – czy może nawet nie naszych klientów, ale też często słyszy się to po prostu z rynku – że chmura jest niebezpieczna. Tak, bo ja muszę te systemy wypuścić właśnie z tego mojego data center, muszę otworzyć się można powiedzieć na świat, co powoduje, że być może tracę pewną kontrolę. Tylko teraz co oznacza wejście do chmury i czy rzeczywiście ona jest taka niebezpieczna? Ja generalnie nie słyszałem o dużym, jak to się ładnie mówi, case’ie związanym z cyberbezpieczeństwem i z dostawcą chmurowym pt. Amazon, czy Google, czy Microsoft. Nie słyszy się o takich rzeczach.

Bartek: OK, ale jeszcze pamiętam, w zeszłym roku cały data center jednego z dostawców chmurowych, nie z tej wielkiej trójki, którą wymieniłeś, spłonęło. To bodajże było w Polsce.

Krzysztof: Tak, ale to są aspekty ciągłości działania i to są aspekty też rozgraniczenia, tak? Czy my tutaj mówimy o dużym globalnym dostawcy, nazwijmy to platformy obliczeniowych, wrzućmy to wszystko do jednego: powiedzmy platformy obliczeniowe czy centra przetwarzania danych, czy to w modelu chmurowym, czy to w modelu kolokacji?Tutaj należy na to popatrzeć z dwóch perspektyw. I ci duzi dostawcy chmurowi wkładają bardzo dużo pracy w to, żeby centra przetwarzania danych przede wszystkim były zbudowane w sposób zgodny z best practices. Tutaj nie ma mowy o tym, że na przykład budynek sąsiaduje z innym, który ma kompletnie inną specyfikę działalności, to znaczy jest na przykład zapakowany od podłogi po sam dach tekstyliami. Są odpowiednie granice bezpieczeństwa, strefy bezpieczeństwa i fizycznego, i tego związanego z IT, z cyberbezpieczeństwem. Kwestia pożaru to też ciągłość działania i tutaj… ja bym to troszeczkę uogólnił, to znaczy czy moja utrata ciągłości działania związana z utratą dostępu do danych,które przetwarzam w zewnętrznym data center, nastąpiła w następstwie pożaru, czy też nastąpiła w następstwie ataku typu ransomware (to znaczy data center nie spłonęło, ale wszystkie dane zostały zaszyfrowane), to z perspektywy mnie jako biorcy usługi nie powinno to interesować. Ja powinienem mieć plany ciągłości działania przygotowane w taki sposób,żeby praktycznie rzecz biorąc jakikolwiek typ czynnika zewnętrznego, który spowoduje, że tracę dostęp do swoich danych (bo do tego się to sprowadza – tracę dostęp do swoich danych, do możliwości ich obróbki, serwowania moim klientom itd.), żeby nie wpływał na mój biznes. I tutaj tak na to należy popatrzeć.

Natomiast wracając do tego pierwszego wątku cyberbezpieczeństwa – bo to się najczęściej sprowadza ten strach na temat bezpieczeństwa zewnętrznych centrów przetwarzania danych – najczęściej jakby wrzucamy do worka pod tytułem cyberbezpieczeństwo. I worek pod tytułem cyberbezpieczeństwo, według mnie, tutaj ma bardzo małe szanse zmaterializowania się u dużych dostawców publicznej chmury obliczeniowej. Natomiast im bardziej w kierunku mojego własnego on-premise data center, tym bardziej wystawiam się na to ryzyko z różnych czynników. Tutaj musielibyśmy wejść bardzo głęboko w kwestię zarządzania procesami związanymi z ciągłością działania i cyberbezpieczeństwem, a to myślę, że to jest też pewnie materiał na inny podcast.

Ale przechodząc tak jakby gradując od góry – bo można powiedzieć, że są te platformy publiczne chmury obliczeniowej,duzi dostawcy globalni – mamy szereg mniejszych dostawców, którzy serwują usługi kolokacyjne, serwują usługi IaaS’owe, czasem PaaS’owe, ale ciężko mówić tutaj o tej skali, którą dostarczają duzi dostawcy. I tutaj już z racji tego, że to jest też pewien typ usługi… to jest IaaS, gdzie dostawca dostarcza infrastrukturę serwerową, infrastrukturę storage’ową,infrastrukturę komunikacyjną, natomiast nie bierze odpowiedzialności za to, co się dzieje powyżej systemu operacyjnego w ramach stosu technologicznego, czyli wchodzimy tutaj w ten model podzielonej odpowiedzialności. I więcej tej odpowiedzialności związanej z atakami na warstwę danych, warstwę aplikacyjną, warstwę systemów operacyjnych zaczyna spływać na mnie jako biorcę usługi i wtedy ja muszę sobie z tym poradzić. A jeżeli jestem w ogóle w swoim on-premise data center, to muszę zadbać o cały stos technologiczny. I oczywiście, jak jestem dużą organizacją, czy jakby członkiem jakiejś grupy, globalnej grupy finansowej na przykład, to mogę próbować czerpać te best practices z moich peerów, natomiast to nigdy nie będą best practices wypracowane i zbudowane na tak dużym i tak ustrukturyzowanym i mocnym poziomie, jak dostawcy globalni, dostawcy publicznej chmury obliczeniowej.

Więc koszt, regulacje, cyberbezpieczeństwo to są chyba takie największe mity, podnoszone obiekcje, jak zwał tak zwał – sprowadza się to do podobnych rzeczy na koniec dnia.

Bartek: Jasne. Zahaczyłeś też o ESG. Czy twoim zdaniem jest to po prostu seksi hasło, które znowu zostało wykreowane w ostatnim czasie, czy jest to realny problem i jak to się ma do tej chmury?

Krzysztof: Jedno i drugie. Bo to jest ważne hasło. Duże organizacje, spółki giełdowe będą musiały raportować ten obszar i będą do tego zobligowane. Naprawdę, praktycznie rzecz biorąc, już są do tego zobligowane. No i rzeczy związane z efektywnością energetyczną są jednym z elementów, które trzeba wziąć pod uwagę. Więc oczywiście można budować własny data center, można skorzystać z kolokacji, natomiast oczywiście potem wchodzimy w dywagację pod tytułem na przykład efektywność energetyczna mojego centrum przetwarzania danych, jak wysoka ona jest. A jak wiemy, jest ona tym większa, im mocniej jest utylizowane to data center. Natomiast często widuje się powierzchnię serwerową, która jest np. zapełniona w połowie. Tutaj nie ma możliwości mowy o tym, że to jest efektywne energetycznie centrum przetwarzania danych.

No i teraz, jeżeli idziemy w dużą skalę, jeżeli idziemy w globalnego dostawcę, który dzięki tej swojej skali, którą operuje,jest w stanie też odpowiednio zaplanować proces dostarczania nowych mocy obliczeniowych, czyli stawiania nowych data centrów, z założenia takie data center jest, można powiedzieć, przygotowywane end-to-end. To znaczy jest budowane jednym rzutem od początku do końca i zapełniane w tym samym momencie od początku praktycznie rzecz biorąc do końca. To znaczy efektywność takiego centrum przetwarzania danych będzie dużo, dużo większa niż jakiejkolwiek na przykład kolokacji, a też możemy się rozbić o takie rzeczy związane z raportowaniem, po tytułem jak powinienem – jeżeli jestem biorcą kolokacji – jak powinienem zaraportować PUE? Czy właśnie aktualne, które jest, biorąc pod uwagę,że mój dostawca kolokacji być może nie wynajął jeszcze wszystkich przestrzeni, to PUE jest wtedy niskie? Czy bierzemy sobie oczekiwany docelowy wskaźnik, który gdzieś tam został wyliczony dla najlepszego możliwego wariantu? I na przykład trzeba będzie w takie rzeczy wejść. To może nie jest jakiś tam czynnik bardzo mocno decydujący, ale jeden z takich, które można podnieść jako element do dalszych rozważań.

No i właśnie, te wszystkie rozważania, w których wspominamy o bankach, o spółkach giełdowych, mogłyby przysłużyć się do tego, żeby postawić taki wniosek, że chmura jest tylko dla tych dużych albo tylko tym dużym wskazana. Czy to jest prawda? Czy jakieś mniejsze startupy, mniejsze firmy powinny raczej zostać przy swoich serwerach, czy też skorzystać z chmury?

Krzysztof: Nie ma tutaj jednej odpowiedzi, bo to bardzo zależy od specyfiki biznesu, w który chcę wejść. To bardzo zależy od tego, jak duże finansowanie mam za sobą, na przykład jakie będzie to finansowanie, jaki będzie cykl na przykład jego uwalniania dla mnie, czy jestem w stanie upfront zakupić całość, czy nie, czy muszę tutaj rzeczywiście podejść od samego początku w modelu, który uwzględnia bardzo mocno możliwości skalowania zarówno w górę, jak i w dół. Więc ciężko tutaj znaleźć jedną odpowiedź.

Na pewno patrząc z perspektywy takiego nowoczesnego podejścia, gdzie mówimy: budujemy biznes data-driven, który masywnie utylizuje machine learning i sztuczną inteligencję, no to to się wszystko sprowadza do tego, że trzeba zapewnić moc obliczeniową, trzeba umieć i móc wytrenować modele obliczeniowe, trzeba mieć na czym to zrobić. Więc może być tak, że nawet dla małego tworu, dla małego startupu chmura obliczeniowa będzie bardzo dobrym rozwiązaniem. Natomiast nie chciałbym tutaj też dyskwalifikować np. dostawców kolokacji, bo oni też bardzo dużo robią w kierunku uszycia usług w sposób adekwatny dla tych np. mniejszych, średnich czy też już stosunkowo dużych dostawców. I dzisiaj nie jest już niczym nowym, że oprócz możliwości prostego zorkiestrowania sobie postawienia nowej maszyny w formie IaaS, czyli Infrastructure as a Service, mamy też do dyspozycji szereg funkcjonalności bardziej już SaaS-owych czy PaaS-owych. I one są dostarczane przez małego, lokalnego na przykład w skali kraju dostawcę, który normalnie był kojarzony z kolokacją, ale też idzie do przodu i rozwija te usługi. Więc tu jest oczywiście coś za coś, bo decydując się na przykład na takiego dostawcę, pewnie będę miał mniejsze portfolio potencjalnych gotowców do wykorzystania, gotowych funkcjonalności, gotowych mechanizmów czy technologii, ale z drugiej strony prawdopodobnie będzie to dużo bardziej efektywne kosztowo dla mnie.

No dobrze, wspomnieliśmy o tych najpopularniejszych dostawcach rozwiązań chmurowych: mamy AWS, GCP i Azure. Co z tymi mniejszymi? Czy to jest tak, że mniejsze firmy powinny iść do tych mniejszych, czy może do tych większych, czy duzi tylko u dużych?

Bartek: OK, to jak do tego podejść? No bo zakładając, że jestem prezesem banku, gdzie powinienem zacząć szukać albo od czego powinienem zacząć swoje rozważania do tego, by wybrać odpowiedniego dostawcę usługi chmurowej?

Krzysztof: To zawsze powinien drive’ować w pewien sposób biznes. To znaczy moja specyfika biznesu, usługi, które dostarczam dzisiaj i które będę chciał dostarczać jutro, musi to być podparte odpowiednim, jak to się ładnie mówi po polsku, use case’em na chmurę, odpowiednim biznes case’em. I później, żeby to miało szansę się wydarzyć, muszę wykonać pewną pracę przygotowawczą: muszę przede wszystkim zrozumieć swoje dane. Ja muszę wiedzieć, jakie mam dane i na jakich danych operuję, żeby móc powiedzieć, że jestem w stanie w sposób właśnie kontrolowany i bezpieczny zutylizować je w ramach platformy chmury obliczeniowej.

I to jest też jeden z elementów, które możemy połączyć właśnie tutaj z tym cyberbezpieczeństwem, czy jakby podnoszeniem ryzyk związanych z tym, że muszę wyjść na zewnątrz. Bo jeżeli nie znam klasyfikacji danych, nie wiem,które dane są dla mnie business-critical, które są, nazwijmy to, takie commodity, które są mniej znaczące, które są bardziej znaczące, to może wtedy wolę jakby przyjąć pozycję taką zachowawczą i powiedzieć: no to w takim razie wszystko trzymam w tym swoim data center. Przynajmniej fizycznie mam nadzieję, że to tam jest. Oczywiście później to data center jest połączone z internetem, moi pracownicy dostają się zdalnie do tego data center, więc i tak tych kanałów potencjalnego wypływu informacji jest bardzo dużo. Więc tak czy inaczej muszę zrozumieć swoje dane, żeby móc później odpowiednio przygotować mechanizmy, z których będę korzystał do tego, żeby – wracając do początku – napędzić tymi danymi swój proces biznesowy, który dostarczam swoim klientom, i zrobić to w sposób maksymalnie efektywny. Zarówno z perspektywy samego dostarczania technologii, jak i z perspektywy pieniądza, który za tą technologię muszę zapłacić. Więc to jest na pewno taki drugi punkt, czyli rzeczy związane z danymi.

Kolejny element to jest odpowiednie zaprojektowanie architektury, bo tutaj chmura bardzo mocno standardizuje nam podejście do infrastruktury, natomiast częstą taką pułapką, którą widzimy, jest to, że firmy decydują się na wejście do chmury na przykład tylko do jednego dostawcy, wtedy biorą sobie specjalistę, który jest bardzo mocno skupiony na tym jednym dostawcy platformy chmury obliczeniowej i technologia – jakby przełożenie wymagań biznesowych,funkcjonalnych, niefunkcjonalnych na rozwiązanie, które chcę dostarczać moim klientom z platformy chmury obliczeniowej – taki architekt na przykład zaczyna budować bardzo mocno w oparciu o funkcje specyficzne, natywne dla danego dostawcy platformy chmurowej. I to jest pewien ślepy zaułek, bo powoduje bardzo dużego vendor locka i powoduje później bardzo trudny proces wyjścia z tej chmury, jeżeli się okaże, że z jakichś powodów ona jest dla mnie nieadekwatna. Więc tutaj podejście odpowiednie do architektury i wzięcie sobie odpowiedniego partnera, który jest w stanie odpowiednio przetransformować moje wymagania biznesowe na stos technologiczny, który z jednej strony będzie bardzo efektywny w kontekście danego dostawcy chmury obliczeniowej, z którego korzystam, ale z drugiej strony będzie mi zapewniał też odpowiedni poziom bezpieczeństwa mojego jako biorcy usług, który niekoniecznie chce korzystać tylko z jednego dostawcy – to jest element krytyczny.

No i tutaj się też – robiąc lekką autopromocję – ujawniają właśnie takie interdyscyplinarne czy multidiscyplinarne grupy, jak np. Euvic, gdzie skupiamy całą masę różnych technologii, łączymy je ze sobą i robimy to dosyć świadomie.

Bartek: Zastanawia mnie, już tak zmierzając do końca, co powinno być takim triggerem do tego, żeby ja jako właściciel biznesu albo osoba decydująca o technologii w organizacji zdecydował: OK, to jest chyba ten moment do przejścia na chmurę.

Krzysztof: Taka pierwsza rzecz, która mi się nasunęła, to powiedziałbym jednym słowem: ambicja. Moja ambicja jako właściciela biznesu, jako osoby decyzyjnej. To jest na pewno ważny element dzisiejszego otoczenia biznesowego. I te ambicje trzeba sobie gdzieś tam odpowiednio ustawiać i względem nich napędzać, można powiedzieć, odpowiednio organizację. A faktem jest to, że biznes, który dzisiaj idzie dobrze, niekoniecznie jutro będzie szedł dobrze, bo wejście właśnie globalny gracz, który jest data-driven i nagle się okazuje, że ta niesymetria dostępu do informacji na przykład czy generowania działań biznesowych w oparciu o daną informację przewyższa to, że ja jestem starym wyjadaczem na rynku i do tej pory szło mi dobrze, bo nagle się okazuje, że ktoś jest na tyle zwinny i na tyle szybko i adekwatnie podejmuje decyzje biznesowe, używając odpowiedniej technologii, ale na bazie odpowiednio zebranych danych, że praktycznie w relatywnie krótkim okresie czasu zostaję z tyłu.

Ja bym to skwitował jednym hasłem: ambicje. Wszystkie organizacje powinny do tego podchodzić trochę ambicjonalnie, narzucać sobie pewne cele, nie bać się ich walidować, czyli sprawdzać. Bo to jest też jeden z takich bardzo ważnych elementów chmury, gdzie prototypowanie czy dostarczanie praktycznie rzecz biorąc w miarę gotowych i kompletnych rozwiązań, które pozwolą zwalidować, czy dany kierunek jest dobry czy nie, jest bardzo krótkie. Jeżeli mówimy o AI-u i na przykład o wykorzystaniu czegoś, o czym dzisiaj praktycznie każda firma mówi: „chciałbym mieć chatbota, chciałbym móc porozumiewać się z nim w języku naturalnym, chciałbym dostawać informacje w sposób zrozumiały”, to znaczy mieć na przykład taką warstwę abstrakcji między tym moim skomplikowanym SAP-em, w którym są wszystkie krytyczne dane, a na koniec dnia z tego SAP-a potrafi skorzystać parę osób. Więc zastanawiamy się, jak to zrobić, żeby te dane były możliwe do zutylizowania w szerszym kontekście. I sprototypowanie takiego rozwiązania za relatywnie niewielkie pieniądze to dzisiaj jest powiedzmy sprint 4 do 6 tygodni i mamy względnie gotowe rozwiązanie. Także jesteśmy w stanie bardzo łatwo takie rzeczy sprawdzać.

Bartek: Super. Z tego, co mówisz, myślę, że jasno wynika, że potencjał wykorzystania chmury jest ogromny i nie ogranicza się tylko faktycznie do infrastruktury, ale też do poszczególnych zadań biznesowych, jakie nasza organizacja ma realizować albo jakie są jej potrzebne do tego, by efektywnie funkcjonować. Na koniec chciałbym Ci zadać takie pytanie nietechnologiczne, charakterystyczne dla tego programu: chciałem Cię zapytać o jakąś rzecz, przeżycie, wydarzenie, może książkę, może film, które Cię ostatnio zainspirowalo.

Krzysztof: Trochę się tego pytania obawiałem, bo nie ma takiej rzeczy – w sensie za dużo ich było w ostatnim czasie,żeby wybrać jedną adekwatną. Myślę, że… myślę, że jest taka jedna rzecz, która trwała praktycznie rzecz biorąc cały ostatni rok i to w życiu osoby, która przez ostatnie 20 lat skupiała się tylko i wyłącznie na technologii, czyli w życiu jakby moim, było dosyć dużym wydarzeniem, bo postanowiłem popracować nad sobą jako człowiekiem, a nie nad sobą jako ekspertem od technologii, i wybrałem się na taki dosyć długi… można powiedzieć z jednej strony kurs, ale z drugiej strony niekoniecznie kurs. Bardziej akademia, bardziej praca z ludźmi w trochę ustrukturyzowanej formie, jednak na koniec dnia to myśmy byli mocno odpowiedzialni za to, jak całokształt tego działania będzie wyglądał.

Natomiast popatrzenie na siebie, popatrzenie na siebie jako człowiek, jako inżynier, jako lider, jako osoba, która musi się odnaleźć w tym mocno zmieniającym się świecie – myślę, że to było takie najbardziej istotne, inspirujące i w cudzysłowiu mocne wydarzenie na przestrzeni ostatniego roku. A za nim już też i szereg książek, szereg przemyśleń, więc myślę, że to jest taki element, którym warto się pewnie też pochwalić, bo ja osobiście za to się właśnie doceniam, że udało mi się w pewnym momencie zatrzymać, zrobić pewien rachunek sumienia, zastanowić się na tym, co mogłoby być kolejnym krokiem w moim rozwoju takim wielowymiarowym.

Bartek: Było to wydarzenie weekendowe, dłuższe, jednodniowe…?

Krzysztof: Nie, to cały rok weekendowo, więc może nie wszystkie weekendy, ale kawał pracy. Kawał pracy i też duży impact na rodzinę, bo to jednak powoduje, że po prostu w weekendy nie ma mnie w domu.

Krzysztof: Zdecydowanie.